“Trang ơi, em có thể xếp lịch giảng cho sinh viên trường chị một chuyên đề nào đó mà em thấy ý nghĩa được không?”
Lúc tin nhắn ấy đến, mình đang ngồi lướt xem mấy tấm hình hoàng hôn trên biển bạn bè đăng. Nhìn mà nhớ miền Nam, nhớ nhà, nhớ những chuyến rong ruổi dọc Nam Bắc ngày trước. Người nhắn là cô Thùy Dương, phụ trách công tác sinh viên của Trường Đại học An Giang. Tính ra đây là lần thứ ba, thứ tư gì đó trường mời mình về chia sẻ với các bạn.
Mình ngồi nghĩ một lúc rồi nhắn lại: “Vậy mình nói về chủ đề rực rỡ và lối sống, để gợi ý cho các bạn trẻ cách đặt mục tiêu nha chị.”
Vì sao chọn chủ đề “Nếu cả đời không rực rỡ thì sao”?
Có những mệt mỏi không đến từ việc học hay làm quá sức. Nó đến từ cảm giác mình luôn chưa đủ, luôn sợ bị bỏ lại phía sau.
Người trẻ bây giờ lớn lên giữa áp lực so sánh từng ngày. Lên mạng thấy ai cũng giỏi, ai cũng thành công. Nhìn lại mình thấy sao quá bình thường. Các bạn chạy rất nhanh, nhưng nhiều khi không biết mình đang chạy đi đâu. Các bạn không sợ mệt. Các bạn sợ nếu dừng lại thì mình “không là gì cả”.
Chuyên đề này không trao cho các bạn công thức thành công. Mình chỉ muốn gửi các bạn sự can đảm để sống một đời bình thường mà vẫn đáng giá.
Thông tin chuyên đề
- Tên chuyên đề: Nếu cả đời không rực rỡ, thì sao?
- Đơn vị tổ chức: Phòng Công tác Sinh viên, Trường Đại học An Giang
- Thời gian: 2 buổi tối, ngày 2/10 và 9/10/2026, mỗi buổi 90 phút
- Hình thức: trực tuyến qua Google Meet
- Người tham gia: gần 1.000 sinh viên thuộc 8 khoa, hơn một nửa là tân sinh viên
- Diễn giả: ThS Lê Mỹ Trang
- Khung lý thuyết: tâm lý học cá nhân của Alfred Adler
Khoảng 500 bạn vào phòng trò chuyện trực tiếp với mình. 500 bạn còn lại chỉ ngồi nghe được, vì đường truyền có giới hạn, mà phần lớn vẫn ở lại tới cuối. Hết giờ chính thức, nhiều bạn còn nán lại thêm 30 phút để hỏi đáp.
Buổi 1: “Rực rỡ” là gì?
Hai kiểu rực rỡ theo tâm lý học Adler
Theo góc nhìn của nhà tâm lý học Alfred Adler, có hai kiểu “rực rỡ”:
- Rực rỡ kiểu “vượt trội”: phải hơn người, phải được công nhận. Người khác trở thành đối thủ. Thắng thì sợ mất, thua thì thấy mình vô giá trị. Đó là một cuộc đua không có vạch đích.
- Rực rỡ kiểu “thành công”: hơn chính mình của ngày hôm qua, để có thể đóng góp cho người khác. Người khác là đồng đội. Điều mình nhận lại là sự bình an và trưởng thành.
Cảm giác thuộc về: điều nằm sâu bên dưới cuộc đua
Mình cùng các bạn nhìn vào điều nằm sâu bên dưới cuộc đua ấy: ai cũng khao khát được nhìn thấy, được thương, được thuộc về. Khi thấy mình chưa đủ, ta dễ tin rằng phải hơn người mới được thuộc về, rồi lao vào vượt trội cho tới kiệt sức.
Mình hỏi các bạn hoàn thành câu: “Tôi chỉ có giá trị khi tôi ______.” Nhiều bạn giật mình khi nhận ra mình đang sống để thắng thua với người khác, chứ không phải để đóng góp cho cộng đồng.
Buổi 2: Nếu không rực rỡ thì sao?
Chúng ta cần gì để thật sự hạnh phúc?
Không phải đứng cao hơn người khác, mà là thấy mình thuộc về, thấu cảm với người và góp tay cho một điều gì đó chung. Bình thường, nhưng không tầm thường.
Bạn độc đáo hơn bạn nghĩ: can đảm không hoàn hảo
Mỗi người là một tổng thể không lặp lại. Hoàn cảnh, điểm yếu, trải nghiệm của bạn đều là chất liệu riêng. Không cần hoàn hảo mới được bắt đầu. Đó là tinh thần “can đảm không hoàn hảo”: dám sai, dám bắt đầu khi chưa sẵn sàng trọn vẹn, và tin rằng mình vẫn thuộc về dù chưa giỏi.
Chiếc la bàn định hướng
Hai việc nhỏ để bắt đầu:
- “Bắt quả tang chính mình” mỗi khi đang so sánh với người khác.
- “Hành xử như thể” mình đã đủ tự tin, đủ được thương.
Thông điệp khép lại chuyên đề
Cuối buổi, mình gửi các bạn câu trả lời cho câu hỏi lớn ban đầu:
“Nếu cả đời này không rực rỡ, thì mình vẫn có thể sống một đời bình thường mà đáng giá: được người thương, biết thương người, và có ích cho ai đó.”
Sinh viên nói gì sau chuyên đề?
Lớp trực tuyến mà khung chat chạy không kịp đọc. Các bạn trả lời câu hỏi, kể chuyện của mình, chơi trò chơi cuối giờ cũng sôi nổi hết sức.
Theo khảo sát sau buổi học:
- 91,6% sinh viên hiểu đúng cách áp dụng bài học vào đời sống.
- 81% muốn học tiếp về cảm xúc, tình yêu và ranh giới trong các mối quan hệ.
Có bạn viết: “Ai cũng có ngày đầu tiên, nên chưa giỏi cũng không sao cả.” Có bạn viết: “Chuyên đề giúp ‘trấn an’ em nhiều.” Có bạn nói giờ em hiểu thêm về những khúc mắc trong mối quan hệ của mình với mọi người xung quanh.
Đọc tới đâu, mình ấm lòng tới đó. Mình tin những người làm giáo dục đều từng có cảm giác này: khi điều mình trao đi được đón nhận, nó trở thành một ngọn đèn nhỏ, soi cho các bạn trẻ thấy rõ hơn con đường phía trước.
Cảm ơn cô Thùy Dương, Phòng Công tác Sinh viên nói riêng và Trường Đại học An Giang nói chung đã tin tưởng, mời mình quay lại thêm một lần nữa. Cảm ơn các bạn sinh viên đã ở lại, đã lắng nghe và đón nhận.
Chủ đề tiếp theo: “Yêu lành”
Hơn 8/10 bạn sinh viên muốn học tiếp về cảm xúc, tình yêu và ranh giới. Có lẽ người trẻ không thiếu tình cảm. Các bạn chỉ chưa được ai chỉ cho cách yêu thương mà không đánh mất mình.
Vậy nên chủ đề tiếp theo mình đang ấp ủ là “Yêu lành”. Đây là hành trình kết hợp giữa tình yêu và quản lý cảm xúc, dành cho các bạn tuổi mới lớn và người trẻ: hiểu mình khi yêu, thương người mà vẫn giữ được ranh giới, và biết rời đi khi một mối quan hệ không còn lành, rời đi trong sự tử tế, không làm đau mình cũng không làm đau người.
Tình yêu đôi lứa, suy cho cùng, là một phần quan trọng nhưng không phải tất cả của cuộc đời. Nó mang lại những dư vị ngọt ngào. Có khi nghĩ lại, tim ta còn chút man mác cho những điều chưa tròn trịa. Nhưng không sao… rồi ta lại yêu, và sẽ gặp được người thương phù hợp hơn.
Câu hỏi thường gặp
Tâm lý học Adler là gì?
Tâm lý học cá nhân là trường phái do bác sĩ, nhà tâm lý trị liệu người Áo Alfred Adler (1870 – 1937) sáng lập. Trường phái này nhấn mạnh rằng con người luôn hướng tới mục tiêu, khao khát cảm giác thuộc về, và có thể tự chọn lối sống của mình thay vì là nạn nhân của hoàn cảnh.
“Can đảm không hoàn hảo” nghĩa là gì?
Là dám sai, dám bắt đầu khi chưa sẵn sàng trọn vẹn, và tin rằng mình vẫn có giá trị, vẫn thuộc về dù chưa giỏi. Thất bại là bài học, không làm mất đi giá trị của một con người.
Làm sao để bớt áp lực so sánh với người khác?
Một cách bắt đầu đơn giản là tập “bắt quả tang chính mình” mỗi khi đang so sánh, rồi tự hỏi: mình đang muốn hơn người, hay muốn tốt hơn chính mình của hôm qua? Đổi câu hỏi “Tôi có hơn ai không?” thành “Tôi góp được gì?” sẽ giúp lòng nhẹ hơn.
Đơn vị muốn mời chuyên đề tâm lý cho sinh viên thì liên hệ thế nào?
Trường học, giáo xứ hay đơn vị cần một buổi chia sẻ về cảm xúc và các mối quan hệ cho người trẻ có thể liên hệ qua email lemytrang89@gmail.com.
Lắng để nghe. Nghe để hiểu. Hiểu rồi thương.
Xem lại bài giảng: chuỗi video chuyên đề trên kênh YouTube Lê Mỹ Trang
